काठमाडौं- शीर्ष अमेरिकी अधिकारीहरू यो हप्ता स्विट्जरल्यान्डमा उच्चस्तरीय चिनियाँ प्रतिनिधिमण्डलसँग भेट्ने तयारीमा छन्। अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले आयातमा कडा भन्सार महसुल लगाएर व्यापार युद्ध सुरु गरेपछि दुई देशबीचको पहिलो प्रमुख वार्ता हुन लागेको हो। अमेरिकी वित्तमन्त्री स्कट बेसेन्ट र अमेरिकी व्यापार प्रतिनिधि जेमिसन ग्रियरले जेनेभामा आफ्ना समकक्षीहरूसँग भेट्ने कार्यक्रम तय भएको छ।

यो महिनौँदेखि दुई देशबीचको सर्वाधिक वरिष्ठ ज्ञात कुराकानी भएको ट्रम्प प्रशासनले मंगलबार घोषणा गरेको थियो। ट्रम्पको व्यापार युद्धबाट विश्वको सबैभन्दा ठूलो निर्यातकर्ता र दोस्रो ठूलो अर्थतन्त्र चीनभन्दा बढी कुनै पनि देश प्रभावित भएका छैनन्। ट्रम्पले अप्रिल २ मा आफ्नो ‘मुक्ति दिवस’ भन्सार महसुलको घोषणा गरेका थिए। त्यो बेला चीनले आफ्नै भन्सार महसुलसहितको प्रतिक्रिया दियो। उक्त कदमलाई ट्रम्पले सम्मानको कमीका रूपमा हेरेका थिए।

त्यसबेलादेखि एक अर्काको सामानमा भन्सार महसुल गएको छ। अहिले चीन विरुद्धको अमेरिकी भन्सार महसुल १ सय ४५ प्रतिशत र अमेरिकामाथि चिनियाँ भन्सार महसुल १ सय २५ प्रतिशतमा पुगेको छ। अमेरिकी कम्पनीहरूले पहिले नै चीनबाट अर्डरहरू रद्द गर्न, विस्तार योजनाहरू स्थगित गर्न र भन्सार युद्धको परिणामस्वरूप सुरक्षित हुन थालेका छन्।

वार्ताका लागि योजनाहरू घोषणा गरिसकेपछि वित्तमन्त्री बेसेन्टले फक्स न्यूजको  ‘द इन्ग्राहाम एंगल’ मा संयुक्त राज्य अमेरिका विभिन्न व्यापारिक साझेदारहरूसँग वार्तामा संलग्न भएको छ, ‘चीन हराएको टुक्रा भएको छ’ भनेका छन्। ‘वर्तमान अवस्था दिगो छैन, विशेष गरी चिनियाँ पक्षमा। हालको उच्च भन्सार महसुल स्तरहरू नाकाबन्दीको बराबर थिए’ वित्तमन्त्री बेसेन्टले भने, ‘हामी विच्छेद गर्न चाहँदैनौँ, निष्पक्ष व्यापार चाहन्छौँ।’

साथै ट्रम्पले संयुक्त राज्य अमेरिका र चीन भन्सार महसुल घटाउन वार्ता गरिरहेको दाबी उनको छ। ट्रम्पले पहिले आफ्नो कडा भन्सार महसुल घटाउनुपर्छ भन्दै चीनले उक्त दाबीलाई अस्वीकार गरेको छ। चिनियाँ वाणिज्य मन्त्रालयले मंगलबार स्विट्जरल्यान्डमा आफ्ना उपप्रधानमन्त्री र बेसेन्टबीचको बैठक भएको पुष्टि गरेको छ।

‘चिनियाँ पक्षले अमेरिकी पक्षबाट आएको जानकारीको सावधानीपूर्वक मूल्यांकन गर्‍यो र विश्वव्यापी अपेक्षाहरू, चिनियाँ हितहरू र अमेरिकी व्यवसायहरू र उपभोक्ताहरूको आह्वानलाई पूर्ण रूपमा विचार गरेपछि अमेरिकी पक्षसँग सम्पर्क गर्न सहमत हुने निर्णय गर्‍यो’ चिनियाँ वाणिज्य मन्त्रालयका प्रवक्ताले भने, ‘चीनले कुनै पनि सम्झौता खोज्दा आफ्ना सिद्धान्तहरू वा विश्वव्यापी समानता वा न्यायलाई तिलाञ्जलि दिने छैन।’

अधिकांश अर्थशास्त्रीहरूले भन्सार महसुलको लागत उपभोक्ताहरूलाई अटोमोबाइल, किराना, आवास र अन्य वस्तुहरूको उच्च मूल्यका रूपमा पारित गरिने बताएका छन्। उच्च मूल्यहरू कोभिड-१९ महामारीपछिको सबैभन्दा ठूलो आर्थिक अवस्थामा रहेका अमेरिकी उपभोक्ताहरूका लागि पहिलो नै बोझ बन्दै छन्। यसैबीच अर्थशास्त्रीहरू मन्दीको जोखिम बढ्दै गएको बताउँछन्। पूर्व अमेरिकी व्यापार अधिकारी र अहिले एसिया सोसाइटी पोलीसी इन्स्टिच्युटका उपाध्यक्ष वेन्डी कटलरले आगामी बैठक स्वागतयोग्य भएको बताएका छन्।

‘ट्रम्पको शपथग्रहणपछि वरिष्ठ अमेरिकी र चिनियाँ अधिकारीहरूबीचको पहिलो आमने-सामने बैठकका रूपमा यो केही भन्सार महसुलहरू हटाउने, अगाडि बढ्न मार्ग तय गर्ने, साथै चिन्ताहरू उठाउने प्रारम्भिक वार्ता गर्ने महत्त्वपूर्ण अवसर हो’ कटलरले भन्छन्, ‘हामीले कुनै छिटो विजयको अपेक्षा गर्नु हुँदैन, यो एक प्रक्रिया हुनेछ जसले समय लिनेछ।’ स्विट्जरल्यान्डमा बेसेन्ट र ग्रियरले पनि स्विस राष्ट्रपति करिन केलर-सुटरसँग भेट्ने योजना बनाएका छन्।

‘मलाई लाग्यो यो रचनात्मक थियो, केवल चीनलाई घेरेको योजना होइन’ उनी भन्छन्, ‘अमेरिकी अर्थतन्त्रलाई ठिक गर्ने, कुल गार्हस्थ्य उत्पादन (जीडीपी)का रूपमा उत्पादनको ठूलो हिस्सा बनाउने, वास्तविक ज्याला बढाउने, सरकारद्वारा वित्त पोषित अर्थतन्त्र हुनुको सट्टा उत्पादन गर्ने योजना हो।’ 

व्यापार युद्ध सुरु हुनुअघि ग्रियर र बेसेन्ट दुवैले आफ्ना समकक्षीहरूसँग कुरा गरेका थिए। ग्रियरले गत महिना फक्स न्युज च्यानललाई व्यापार युद्ध सुरु हुनुअघि आफ्ना चिनियाँ समकक्षीसँग एक घण्टा बढी कुरा गरेको बताए। वित्त मन्त्रालयको समाचार विज्ञप्ति अनुसार बेसेन्टले फेब्रुअरीमा चिनियाँ उपप्रधानमन्त्री हे लिफेङसँग ‘द्विपक्षीय आर्थिक सम्बन्धमा विचार आदानप्रदान गर्न’ कुरा गरेका छन्। रासस