काठमाडौं- अन्तर्राष्ट्रिय ऊर्जा बजारमा शुक्रबार उल्लेखनीय उतारचढाव देखिएको छ। कच्चा तेलको मूल्य ५ दशमलव ४६ प्रतिशतले वृद्धि भई प्रति ब्यारेल ९९ दशमलव ६४ डलर पुगेको छ, जुन सन् २०२२ जुलाईयताकै उच्च स्तर हो। स्ट्रिट अफ हर्मुज क्षेत्रमा देखिएका नयाँ अवरोध र सुरक्षा जोखिमले कूटनीतिक पहललाई ओझेलमा पार्दै बजारमा अनिश्चितता बढाएको हो।

उक्त  हर्मुज क्षेत्र विश्व ऊर्जा आपूर्तिको करिब २० प्रतिशत मार्ग भएकाले यहाँको अवरोधले अन्तर्राष्ट्रिय आपूर्ति प्रणालीमा प्रत्यक्ष असर पारिरहेको छ। यद्यपि केही समयका लागि करिब १० वटा ट्यांकर उक्त मार्ग हुँदै पार भएको खबर सार्वजनिक भएको थियो, समग्र रूपमा जलमार्ग अझै प्रभावकारी रूपमा अवरुद्ध रहेको अन्तर्राष्ट्रिय विश्लेषणहरूले देखाएका छन्।

अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले इरानको ऊर्जा पूर्वाधारमाथि सम्भावित आक्रमणको समयसीमा अप्रिल ६ सम्म सार्ने निर्णय गरेका छन्। तर अमेरिकी रक्षा मन्त्रालय पेन्टागनले थप १० हजार सैनिक मध्यपूर्व क्षेत्रमा परिचालन गर्ने विकल्पमाथि विचार गरिरहेको समाचार सार्वजनिक भएपछि बजारमा आशंका कायमै रहेको छ।

तनाव थप चर्किँदै जाँदा इस्लामिक रिभोलुसनरी गार्ड कोर्प्सले हर्मुज क्षेत्रबाट हुने कुनै पनि आवागमनप्रति कडा प्रतिक्रिया दिने चेतावनी दिएको छ। पछिल्ला घटनाक्रमअनुसार दुई चिनियाँ जहाजलाई उक्त मार्ग प्रयोग गर्न नदिएको तथा थाइल्यान्डको झण्डा बोकेको एक कार्गो जहाज दुर्घटनामा परेको जनाइएको छ।

द्वन्द्व सुरु भएयता वेस्ट टेक्सास इन्टरमिडियट कच्चा तेलको मूल्य करिब ४० प्रतिशतले वृद्धि भइसकेको छ, जसले ऊर्जा बजारमा दीर्घकालीन अस्थिरताको संकेत दिएको छ। शुक्रबार सार्वजनिक तथ्यांकअनुसार ब्रेन्ट कच्चा तेलको मूल्य ४ दशमलव २२ प्रतिशतले बढ्दै ११२ दशमलव ५७ डलर पुगेको छ भने प्राकृतिक ग्यास ३ दशमलव ०३ डलरमा पुगेको छ। पेट्रोल ३ दशमलव २५ डलर, हिटिङ आयल ४ दशमलव ५० डलर र युराल्स तेल १०५ दशमलव ९१ डलरमा कारोबार भएको छ।

समुद्री ढुवानीमा बढ्दो जोखिमका कारण बीमा लागत बढ्ने सम्भावना रहेको छ भने सुरक्षित ढुवानीका लागि विभिन्न अन्तर्राष्ट्रिय बीमा सहयोग कार्यक्रमबारे पनि छलफल भइरहेको छ। यद्यपि तत्काल प्रभावकारी समाधान नदेखिँदा बजारमा दबाब कायमै रहेको विश्लेषकहरूले जनाएका छन्।