काठमाडौं- अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले वासिङ्टन र तेहरानबीच वार्ता भइरहेको संकेत दिएपछि अन्तर्राष्ट्रिय तेल बजारमा बुधबार तीव्र उतारचढाव देखिएको छ। सिएनबीसी न्युजले जनाएको अनुसार वार्ताको सम्भावनाले आपूर्ति अवरोध कम हुने अपेक्षा बढेपछि कच्चा तेलको मूल्य एकैदिन पाँच प्रतिशतभन्दा बढीले घटेको हो।
अन्तर्राष्ट्रिय मापदण्ड मानिने ब्रेन्ट क्रुडको मूल्य झन्डै छ प्रतिशत घट्दै प्रति ब्यारेल ९८.३१ अमेरिकी डलरमा झरेको छ। त्यस्तै अमेरिकी वेस्ट टेक्सास इन्टरमिडियट पनि करिब पाँच प्रतिशत घटेर ८७.६५ डलरमा कारोबार भएको छ।
ओभल अफिसबाट बोल्दै ट्रम्पले इरानका ऊर्जा पूर्वाधारमा आक्रमण गर्ने पूर्व चेतावनीबाट आफू पछि हटेको बताएका छन्। 'हामी वार्तामा छौँ भन्ने आधारमा त्यो निर्णय परिवर्तन गरिएको हो,' उनले भने। इरानले प्रत्यक्ष वार्तालाई अस्वीकार गरिरहेको भए पनि ट्रम्पले 'उनीहरू हामीसँग कुरा गरिरहेका छन् र समझदारीपूर्ण कुरा गरिरहेका छन्' भन्ने दाबी गरेका छन्।
यसैबीच, द न्यूयोर्क टाइम्सको रिपोर्टअनुसार अमेरिकाले पाकिस्तानमार्फत इरानलाई युद्ध अन्त्य गर्ने उद्देश्यले पन्ध्र बुँदे प्रस्ताव पठाएको छ। तर उक्त प्रस्ताव इरानी नेतृत्वभित्र कति फैलिएको छ भन्ने स्पष्ट छैन। साथै, अमेरिकासँगै इरानमाथि आक्रमण गरिरहेको इजरायलले उक्त प्रस्तावलाई समर्थन गर्छ कि गर्दैन भन्ने पनि अन्योलमै छ।
ऊर्जा बजार विश्लेषकहरूका अनुसार पछिल्लो मूल्य गिरावट तत्कालीन आपूर्ति-मागको आधारभन्दा बढी भूराजनीतिक जोखिमको धारणामा आएको परिवर्तनसँग जोडिएको छ। गोल्डम्यान स्याक्सले हालको अवस्थालाई दशककै सबैभन्दा ठूलो आपूर्ति धक्का मध्ये एकका रूपमा व्याख्या गरेको छ। बैंकका कमोडिटी अनुसन्धान सह–प्रमुख डान स्ट्रुइभेनका अनुसार बजार अहिले 'सबैभन्दा खराब सम्भावित परिदृश्य' को जोखिम मूल्यांकनमा आधारित भएर चलिरहेको छ।
विशेषगरी होर्मुज सन्धि क्षेत्रमा देखिएको अवरोधका कारण विश्व आपूर्ति प्रभावित भएको छ। गोल्डम्यान स्याक्सले भने आगामी अप्रिलभित्र चार साताको अवधिमा सो क्षेत्रमार्फत तेल आपूर्ति क्रमशः सामान्य अवस्थामा फर्किने अनुमान गरेको छ।
यद्यपि, भूराजनीतिक तनाव कायम रहेकाले तेल बजारमा उच्च अनिश्चितता अझै केही समय रहने विश्लेषकहरूको भनाइ छ।