काठमाडौं- नेपाल राष्ट्र बैंकले आजका लागि विदेशी मुद्राको विनिमयदर सार्वजनिक गरेको छ । केन्द्रीय बैंकका अनुसार अमेरिकी डलरको मूल्य बढ्दै हालसम्मकै उच्च बिन्दुमा पुगेको छ।
आजका लागि निर्धारण गरिएको विनिमयदर अनुसार एक अमेरिकी डलरको खरिददर १४४ रुपैयाँ ८८ पैसा र बिक्रीदर १४५ रुपैयाँ ४८ पैसा कायम गरिएको छ। अघिल्ला दिनहरूको तुलनामा डलरको मूल्य निरन्तर उकालो लाग्दै आएको राष्ट्र बैंकले जनाएको छ।
राष्ट्र बैंकका अनुसार अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा डलरको मजबुती, विश्व अर्थतन्त्रमा जारी अनिश्चितता तथा अन्य प्रमुख मुद्रासँगको विनिमय अवस्थाका कारण डलरको मूल्यमा दबाब देखिएको हो। केन्द्रीय बैंकले तोकेको विनिमयदर बजार अवस्थाअनुसार आवश्यक परे समायोजन हुन सक्ने पनि जनाएको छ।
अर्थविद् र नियामक निकायका अनुसार अन्तर्राष्ट्रिय बजारको प्रभाव र आन्तरिक संरचनागत कमजोरीका कारण डलर निरन्तर महँगिँदै गएको हो।
अन्तर्राष्ट्रिय रूपमा अमेरिकी केन्द्रीय बैंक (फेडरल रिजर्भ) ले ब्याजदर उच्च राख्ने संकेत गरेपछि विश्वव्यापी लगानी डलरतर्फ केन्द्रित भएको छ। विश्व अर्थतन्त्रमा अनिश्चितता बढेका बेला डलरलाई सुरक्षित मुद्राका रूपमा लिने प्रवृत्ति बलियो हुँदा यसको मूल्य उकालो लागेको देखिन्छ।
यसैबीच, मध्यपूर्व र युरोप क्षेत्रको भू-राजनीतिक तनाव, व्यापारिक जोखिम र विश्व अर्थतन्त्रको सुस्तताले पनि डलरको माग बढाएको छ। जोखिमयुक्त बजारबाट लगानी फिर्ता गरी डलरमा राख्ने प्रवृत्तिले अन्तर्राष्ट्रिय बजारमै डलर बलियो बनेको छ।
आन्तरिक रूपमा भने आयातमुखी अर्थतन्त्र नेपालका लागि डलर महँगिनु थप दबाबको विषय बनेको छ। पेट्रोलियम पदार्थ, औषधि, मेसिनरी तथा कच्चा पदार्थ आयातका लागि ठूलो परिमाणमा डलर आवश्यक पर्ने भएकाले बजारमा डलरको माग उच्च छ। तर निर्यात कमजोर रहँदा डलर आपूर्ति सन्तुलित हुन सकेको छैन।