काठमाडौं- पश्चिम एसियामा जारी तनाव अन्त्य गर्ने उद्देश्यले संयुक्त राज्य अमेरिका र इरान बीच उच्चस्तरीय शान्ति वार्ता पाकिस्तानको राजधानी इस्लामाबादमा रातिसम्म जारी रहेको छ। दुवै पक्षका उच्च तहका प्रतिनिधिहरू प्रत्यक्ष रूपमा संलग्न भई वार्ता अघि बढाइरहेका कारण यसलाई महत्वपूर्ण कूटनीतिक प्रगतिका रूपमा हेरिएको छ।
वार्तामा अमेरिकी पक्षबाट उपराष्ट्रपति जेडी भान्स तथा इरानी पक्षबाट संसद् सभामुख मोहम्मद बाघेर घालिबाफ सहभागी छन्। वार्ताको मध्यस्थता पाकिस्तानका प्रधानमन्त्री शहबाज शरीफले गरिरहेका छन्।
यद्यपि, अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले सम्भावित सम्झौताप्रति खास चासो नदेखाएको संकेत दिएका छन्। उनले सम्झौता भए वा नभए पनि अमेरिकाका लागि फरक नपर्ने र जुनसुकै परिणाम आए पनि अमेरिका नै जित्ने दाबी गरेका छन्।
कूटनीतिक स्रोतका अनुसार वार्तामा इरानको आणविक कार्यक्रम, अमेरिकी प्रतिबन्ध हटाउने विषय, क्षेत्रीय प्रभावको सन्तुलन तथा समुद्री मार्ग सुरक्षाजस्ता मुद्दा प्रमुख अड्चनका रूपमा रहेका छन्। यसैबीच, अमेरिकी केन्द्रीय कमाण्डले आफ्ना दुई युद्धपोत होर्मुज जलडमरूमध्य हुँदै सञ्चालन गरी समुद्री बारुद हटाउने कार्य सुरु गरेको जनाएको छ, तर इरानले उक्त दाबी अस्वीकार गरेको छ।
यसै क्रममा इजरायलले हिजबुल्लाहका लक्ष्यमाथि आक्रमण जारी राखेको छ। इजरायली प्रधानमन्त्री बेन्जामिन नेतन्याहुले भने लेबनानसँग दीर्घकालीन शान्ति सम्झौता गर्ने चाहना व्यक्त गरेका छन्।
इस्लामाबादमा भइरहेको यो वार्ता मध्यपूर्वमा बढ्दो द्वन्द्व समाधान गर्ने महत्वपूर्ण प्रयासका रूपमा हेरिए पनि अझै ठोस सहमति नजिक पुगेको संकेत देखिएको छैन। वार्तासँगै क्षेत्रीय सैन्य गतिविधि जारी रहनुले अवस्था थप जटिल बनेको विश्लेषण गरिएको छ।