काठमाडौं- पश्चिम एसियामा प्रस्तावित शान्तिवार्ताअघि संयुक्त राज्य अमेरिका र इरान का उच्च अधिकारीहरूले पाकिस्तान का प्रधानमन्त्री शहबाज शरीफ सँग अलग-अलग भेटवार्ता गरेका छन्। औपचारिक वार्ता सुरु हुनुअघि भएको यी भेटघाटलाई कूटनीतिक तयारीका रूपमा हेरिएको छ। यद्यपि वार्ताका ठोस एजेन्डाबारे सार्वजनिक विवरण अत्यन्तै सीमित छ।

अमेरिकी टोलीको नेतृत्व उपराष्ट्रपति जेडी भान्स ले गरेका छन्। उनले प्रधानमन्त्री शरीफसँग भेट्दा विशेष दूत स्टिभ विटकफ र डोनाल्ड ट्रम्प का सल्लाहकार तथा ज्वाइँ जारेड कुसनर पनि सहभागी थिए। उक्त भेटमा सम्भावित शान्ति प्रक्रियाका प्रारम्भिक रूपरेखा र पारस्परिक अपेक्षाबारे छलफल भएको बताइएको छ।

उता, इरानका तर्फबाट प्रतिनिधिमण्डलको नेतृत्व संसद्का अध्यक्ष मोहम्मद बगर गालिबाफ ले गरेका छन्। उनले इरानी टोली ‘सद्भावनाका साथ वार्तामा सहभागी हुन तयार’ रहेको बताए पनि अमेरिकाप्रति विश्वासको कमी रहेको स्पष्ट पारे। 'हामी राम्रो नियतका साथ आएका छौं, तर अमेरिकामाथि पूर्ण विश्वास छैन,' गालिबाफको भनाइ उद्धृत गरिएको छ।

यसैबीच इरानी सरकारी टेलिभिजनले तेहरानका शर्तहरू पूरा नभए शान्तिवार्ता रद्द हुन सक्ने चेतावनी दिएको छ। अर्कोतर्फ, उपराष्ट्रपति भान्सले पनि इरानले ‘रणनीतिक खेल खेल्न खोजे’ अमेरिकाले स्वीकार नगर्ने संकेत दिएका छन्। यसले वार्तामा दुवै पक्षबीच अझै अविश्वास कायम रहेको देखाउँछ।

कूटनीतिक स्रोतहरूका अनुसार वार्ताका प्रमुख अड्चनहरूमा युद्धविरामको दायरा, विशेषगरी लेबनान समेटिने कि नसमेटिने भन्ने विषय, मुख्य रूपमा उठिरहेको छ। यस्तै क्षेत्रीय सुरक्षाको ग्यारेन्टी र प्रभाव क्षेत्रबारे पनि मतभेद कायम रहेको बताइएको छ।

यसबीच लेबनानी अधिकारीहरूले आफ्ना वार्ताकारहरूले आगामी मंगलबार संयुक्त राज्य अमेरिका मा इजरायली प्रतिनिधिमण्डलसँग छुट्टै छलफल गर्ने तयारी भइरहेको जानकारी दिएका छन्। यसले पश्चिम एसियामा बहुपक्षीय कूटनीतिक गतिविधि तीव्र बन्दै गएको संकेत गर्दछ।

औपचारिक शान्तिवार्ताअघि भएका यी भेटवार्ताले संवादको ढोका खोले पनि ठोस सहमति अझै टाढै रहेको देखिन्छ।