काठमाडौं- नेपाल राष्ट्र बैंकले आजका लागि निर्धारण गरेको विदेशी मुद्राको विनिमयदर अनुसार अमेरिकी डलरको मूल्य थप बढ्दै हालसम्मकै उच्च बिन्दुमा पुगेको छ। बुधबारका लागि तय विनिमयदर अनुसार अमेरिकी डलर एकको खरिददर १४५ रुपैयाँ ३५ पैसा र बिक्रीदर १४५ रुपैयाँ ९५ पैसा कायम गरिएको छ।
राष्ट्र बैंकका अनुसार अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा डलरको मजबुती, विश्व अर्थतन्त्रमा जारी अनिश्चितता तथा प्रमुख मुद्रासँगको विनिमय अवस्थाका कारण डलरमाथि मूल्यवृद्धिको दबाब देखिएको हो। केन्द्रीय बैंकले तोकेको विनिमयदर बजार अवस्थाअनुसार आवश्यक परे समायोजन हुन सक्ने जनाएको छ।
अर्थविद् तथा नियामक निकायका अनुसार डलर महँगिनुको मुख्य कारण अन्तर्राष्ट्रिय कारकसँगै आन्तरिक संरचनागत कमजोरी पनि हुन्। अन्तर्राष्ट्रिय रूपमा अमेरिकी केन्द्रीय बैंक (फेडरल रिजर्भ) ले ब्याजदर उच्च राख्ने संकेत गरेपछि विश्वव्यापी लगानी डलरतर्फ केन्द्रित भएको छ।
विश्व अर्थतन्त्रमा अनिश्चितता बढेका बेला डलरलाई सुरक्षित मुद्राका रूपमा लिने प्रवृत्ति बलियो बन्दै जाँदा यसको मूल्य उकालो लागेको देखिन्छ।
यसैबीच, मध्यपूर्व र युरोप क्षेत्रको भू-राजनीतिक तनाव, व्यापारिक जोखिम तथा विश्व अर्थतन्त्रको सुस्तताले पनि डलरको माग बढाएको छ। जोखिमयुक्त बजारबाट लगानी फिर्ता गरी डलरमा राख्ने प्रवृत्तिले अन्तर्राष्ट्रिय बजारमै डलर थप बलियो बनेको विश्लेषण छ।
आन्तरिक रूपमा आयातमुखी अर्थतन्त्र रहेको नेपालका लागि डलर महँगिनु थप दबाबको विषय बनेको छ। पेट्रोलियम पदार्थ, औषधि, मेसिनरी तथा कच्चा पदार्थ आयातका लागि ठूलो परिमाणमा डलर आवश्यक पर्ने भएकाले बजारमा माग उच्च छ।